FATCA ย่อมาจาก Foreign Account Tax Compliance ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้ออกกฎหมาย เพื่อตอบสนองการจัดเก็บภาษี ของประเทศ สหรัฐอเมริกา โดยควบคุมและติดตาม การทำธุรกิจ หรือ ธุรกรรมเชิงพาณิชย์ ของพลเมืองสหรัฐ และ นิติบุคคลสัญชาติสหรัฐอเมริกา เพื่อให้เสียภาษีให้ถูกต้อง

สถานบันการเงินทั่วโลก ที่ถูกบังคับโดย FATCA นั้น คือ สถาบันการเงินที่มีการดำเนินงาน เกี่ยวกับธุรกรรมเชิงพาณิชย์ที่เป็นการสร้างรายได้ หรือ จ่ายผลกำไรให้พลเมืองชาวสหรัฐ หรือ นิติบุคคลสัญชาติสหรัฐอเมริกา หากสถาบันการเงินใด ไม่ปฎิบัติตาม หรือ หากเจ้าของบัญชี (พลเมือง หรือ นิติบุคคลสัญชาติ สหรัฐอเมริกา) ไม่ยินยอม ก็จะถูกหัก 30% ของรายได้ทั้งหมด ที่มีแหล่งที่มา หรืออ้างอิงทรัพย์ในประเทศสหรัฐอเมริก และอาจต้องปิดบัญชีที่เจ้าของไม่ยินยอมปฎิบัติตม FATCA

เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ของ FATCA ประเทศสหรัฐฯ จึงทำความตกลงระหว่างรัฐบาลสหรัฐฯ กับรัฐบาลประเทศอื่นๆ (IGA) เพื่อให้การแลกเปลี่ยนข้อมูลทางบัญชีของผู้เสียภาษีตามความตกลงนั้นเกิดขึ้นได้ โดยไม่ขัดต่อกฎหมายภายในของประเทศคู่สัญญา และเพื่อให้ประเทศคู่สัญญาทั้งสองประเทศให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกันเพื่อประโยชน์ทางด้านภาษี โดยความตกลงระหว่างรัฐบาลนั้น สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ดังนี้

1. ความตกลงระหว่างรัฐบาลประเภท Model 1 คือ ความตกลงระหว่างรัฐบาล ที่รัฐบาลคู่สัญญาเป็นผู้รวบรวมข้อมูลบัญชีชาวสหรัฐฯ จากสถาบันการเงินภายในเขตการปกครองของตน เพื่อรายงานให้แก่ประเทศคู่สัญญา ผ่านระบบอัตโนมัติ ซึ่งสามารถแบ่งย่อยได้อีก 2 ประเภท ได้แก่
– Model 1 A (Reciprocal) คือ กรณีที่ประเทศคู่สัญญาทั้งสองประเทศตกลงที่จะส่งข้อมูลให้แก่กันและกัน ผ่านระบบอัตโนมัติ
– Model 1 B (Non-reciprocal) คือ กรณีที่ประเทศคู่สัญญาตกลงที่จะส่งข้อมูลให้รัฐบาลสหรัฐฯ ฝ่ายเดียว โดยที่รัฐบาลสหรัฐฯ ไม่ต้องส่งข้อมูลให้ประเทศคู่สัญญา
2. ความตกลงระหว่างรัฐบาลประเภท Model 2 คือ ความตกลงระหว่างรัฐบาล ที่รัฐบาลคู่สัญญาตกลงที่จะออกกฎหมายเพื่ออนุญาตและชี้นำให้มีการแลกเปลี่ยนข้อมูลบัญชีชาวสหรัฐฯ กับรัฐบาลสหรัฐฯ ได้ โดยที่สถาบันการเงินภายใต้รัฐบาลคู่สัญญาจะต้องเป็นผู้รายงานต่อรัฐบาลสหรัฐฯ โดยตรง ผ่านระบบอัตโนมัติ
สำหรับประเทศไทย ได้ทำความตกลงประเภท Model 1 A (Reciprocal) และได้เลือกใช้ระบบแลกเปลี่ยนข้อมูล (International Data Exchange Service: IDES) ของสหรัฐฯ เป็นเครื่องมือในการรวบรวมข้อมูลจากสถาบันการเงินในไทย ซึ่งวิธีนี้เรียกว่า Model 1 Option 2 (M1O2)

เพิ่มเติม

  • สรรพากรสหรัฐฯ (IRS) จะเปิดระบบ IDES เพื่อให้สถาบันการเงินไทยทดลองรับ – ส่งข้อมูลจำลองให้ IRS ตั้งแต่วันที่ 17 ธันวาคม 2561 – 25 มกราคม 2562 (ตามเวลา Eastern Standard Time ของประเทศสหรัฐอเมริกา) และหากสถาบันการเงินไทยรายใดที่ยังไม่เคยลงทะเบียนในระบบ IDES สามารถลงทะเบียนเพื่อเข้าร่วมทดลองรับ – ส่งข้อมูลจำลองให้ IRS ได้ภายในวันที่ 13 ธันวาคม 2561 (ตามเวลา Eastern Standard Time ของประเทศสหรัฐอเมริกา)
  • การแลกเปลี่ยนข้อมูลตามความตกลง FATCA; ระบบ IDES (International Data Exchange Service)
    Web Application ที่พัฒนาโดยสรรพากรสหรัฐอเมริกา เพื่อให้บริการสถาบันการเงินที่มีหน้าที่รายงานและเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจ (สำหรับประเทศไทย คือ กรมสรรพากร) ในการรับ-ส่งไฟล์ข้อมูลกัลบสรรพากรสหรัฐอเมริกา
    ** ประเทศไทยเลือกวิธีการรับ-ส่งข้อมูลแบบ Model 1 Option 2 ผ่านระบบ IDES